Spis treści

Rosnące koszty transportu ciężarowego
Nowe obowiązki dokumentacyjne i celne
Tachografy i czas pracy kierowców
Zmiany w zasadach zatrudniania i wieku kierowców
Presja na dekarbonizację i kolejne opłaty środowiskowe
Sytuacja branży i ogólne wyzwania
Podsumowanie - główne efekty zmian

zmiany w przepisach transportowych

W tym artykule chcielibyśmy jasno opisać najważniejsze zmiany w przepisach, które obecnie wpływają na transport ciężarowy w Polsce i w Unii Europejskiej oraz ich praktyczne konsekwencje dla wszystkich firm transportowych i kierowców.

Rosnące koszty transportu ciężarowego

Po pierwsze ostatnie podwyżki opłat drogowych i e-TOLL. W wielu krajach UE w 2026 r. podniesiono stawki myta za przejazdy ciężarówkami. W Polsce od 1 stycznia 2026 r. stawki w systemie e-TOLL wzrosły o ok. 40–42%, a sieć dróg objętych opłatami została rozszerzona, co znacząco podnosi koszty przejazdów dla przewoźników. Co skutkuje wyższymi kosztami operacyjnymi dla firm transportowych.

Nowe obowiązki dokumentacyjne i celne

Nastąpiły zmiany w systemie SENT i elektronicznych deklaracjach, co realnie się zmieniło? Po pierwsze rozszerzenie systemu SENT na przewozy zagraniczne związane z przewozami do i z tzw. „krajów trzecich”. Po drugie w UE działa nowy system AES/ECS2 PLUS dla eksportu, który wymusza pełną elektroniczną obsługę deklaracji i wydłuża czas odpraw celnych. Co to oznacza dla przewoźników? Więcej formalności i kosztów związanych z obsługą transportu międzynarodowego oraz konieczność inwestycji w szkolenia pracowników i nowe systemy.

Tachografy i czas pracy kierowców

Czyli coś co głównie dotknie transport towarów powszechnymi busami. Rozszerzenie obowiązków tachografów, które obowiązują od 1 lipca 2026 stanowi, że tachografy będą obowiązkowe także dla pojazdów 2,5–3,5 t. w transporcie międzynarodowym, gdzie dotychczas te ograniczenia dotyczyły głównie pojazdów ciężarowych. W konsekwencji tej zmiany wszystkie firmy transportowe, które maja busy będą musiały liczyć się z dodatkowymi kosztami montażu i utrzymania tych urządzeń, a kontrole czasu pracy mogą oznaczać ograniczenie płynności i elastyczności planowanych transportów.

Zmiany w zasadach zatrudniania i wieku kierowców

Parlament Europejski wprowadził nowy limit wieku dla kierowców ciężarówek i autobusów, co może mieć wpływ na dostępność pracowników i rynek pracy w sektorze. Minimalny wiek uzyskania prawa jazdy kategorii C (ciężarówka) zostanie obniżony z 21 lat (jak było dotychczas) do 18 lat, pod warunkiem posiadania certyfikatu kompetencji zawodowych. Minimalny wiek dla autobusu (kategoria D) zostanie obniżony z 24 lat do 21 lat, także przy posiadaniu odpowiedniego certyfikatu. Co ciekawe w niektórych krajach nawet 17-latkowie będą mogli uzyskać prawo jazdy na ciężarówkę, jeśli będą prowadzić pojazd pod nadzorem doświadczonego kierowcy - choć jest to opcja, którą każde państwo członkowskie może wdrożyć osobno.

Presja na dekarbonizację i kolejne opłaty środowiskowe

UE wprowadziła limity emisji dla ciężkich pojazdów (>16 t) od 2025 roku i planuje nowe opłaty za emisję, które znowu przyczynią się realnie do wzrostu kosztów paliwa i transportu. Dodatkowo nowe rozporządzenie AFIR (Alternative Fuels Infrastructure Regulation), czyli rozporządzenie UE w sprawie infrastruktury paliw alternatywnych. To unijne prawo, ma przyczynić się do rozwoju elektromobilności i transportu niskoemisyjnego w całej UE. Regulacje te wymagają budowy stacji ładowania i wodoru dla ciężkich pojazdów co około 60–200 kilometrów w sieci TEN-T do 2030 roku, a to znów wpływa na planowanie tras przewozów i inwestycje we flotę.

Sytuacja branży i ogólne wyzwania

Badania i raporty wskazują, że znacząca część firm transportowych odczuwa trudności z powodu zmian w przepisach, rosnących kosztów i presji płacowej. To stwierdzenie potwierdza wielu właścicieli firm transportowych i spedycyjnych.

Właściciel firmy EU-TRANSPORT mówi: „Firmy takie jak my są ściskane z trzech stron naraz: nowe regulacje, coraz większe koszty i presja płacowa, a to wszystko przy niskich marżach i dużej niepewności przyszłości. Choć i tak najgorsze nie są koszty - tylko brak przewidywalności.”

Podsumowanie - główne efekty zmian:

Wyższe koszty operacyjne
Więcej obowiązków formalnych
Zaostrzone wymagania techniczne i nadzorcze
Presja na dekarbonizację i modernizację floty
Zmiany w rynku pracy kierowców

Te trendy mają wpływ zarówno na marże przewoźników, jak i na terminy realizacji transportów oraz dynamikę kosztów w łańcuchach dostaw. Nie ma się co dziwić, że wiele firm transportowych przechodzi obecnie perturbacje w związku z nowymi zmianami, jest to bezsprzecznie temat, który dziś realnie boli całą branżę transportową.